Bu rehber, hangi kaydı kontrol edeceğinizi ve kurs araştırmasına ne zaman geçeceğinizi açıklar. STCW bir uluslararası sözleşmedir; ayrıntılı çerçeve için IMO STCW Sözleşmesi, temel açıklama için Ekol’ün STCW nedir? yazısı kullanılabilir.
STCW belge yenileme nedir?
STCW belge yenileme, yenileme şartına tabi uzmanlık veya yeterlik kaydının, gerekli koşullar sağlanarak geçerli tutulması işlemidir. Kullanıcıların “STCW belgesi” dediği kayıtlar aynı belgeyi ifade etmeyebilir. Bu nedenle yenilemeye başlamadan önce belgenin tam adı, mevcut geçerlik durumu ve işlem türü belirlenmelidir; eğitim seçimi bu ayrımdan sonra yapılır.
Bir kursu tamamlamak, resmî kaydın kendiliğinden yenilendiğini göstermez. Eğitim sonucu ile başvuru ve belge onayı farklı aşamalardır.
STCW belgesi, uzmanlık belgesi ve yeterlik belgesi aynı mıdır?
Aynı değildir. “STCW belgesi” günlük kullanımda geniş bir ifadedir; uzmanlık belgesi ve gemiadamı yeterlik belgesi ise farklı görev ve koşullarla ilgili resmî kayıtlardır.
| Kavram | Ne ifade eder? | Kim tarafından yürütülür/doğrulanır? | Yenilemede neden önemlidir? |
|---|---|---|---|
| STCW Sözleşmesi | Eğitim, belgelendirme ve vardiya standartlarının uluslararası çerçevesi | Taraf devletlerin idareleri uygular | Tek bir kişisel belge değildir |
| STCW kapsamındaki eğitim | Belirli bilgi ve becerilerin kazandırılması | Yetkilendirilmiş eğitim kurumu; ilgili İdare denetimi | Eğitim başarı kaydı, resmî uzmanlık belgesinden ayrılır |
| Uzmanlık belgesi | Belirli eğitim ve yeterlilik gereklerinin karşılandığını gösterir | İdare tarafından düzenlenir | Belge grubuna özgü süre ve şartlar bulunur |
| Gemiadamı yeterlik belgesi | Belirli sorumluluk düzeyindeki görevleri yapma yetkisi | İdare tarafından düzenlenir | Yeterlik yenilemenin ayrı esasları vardır |
| Gemiadamı cüzdanı veya dijital kayıt | Kimlik, yeterlik ve uzmanlık bilgilerinin belgesi/kaydı | İdarenin cüzdan ve GİBS işlemleri | İçindeki her kaydın durumu ayrı incelenir |
| Tazeleme eğitimi | Mevcut yeterlik kapsamındaki bilgilerin yenilenmesi | Yetkilendirilmiş eğitim kurumu | Belgeye uygun yenileme yollarından biri olabilir |
Yetki ve belge ayrımı, Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği’nin tanımları ile 29 ve 42. maddelerine dayanır. İdare, burada Bakanlık Denizcilik Genel Müdürlüğünü ifade eder. Eğitim kurumunun başarı belgesi, İdarenin düzenlediği belge yerine kullanılmamalıdır.
Hangi STCW belgelerinin yenilenmesi gerekir?
Yenileme gereği belgenin türüne göre belirlenir. Yönetmeliğin 29. maddesinde birçok uzmanlık belgesi beş yıl süreli düzenlenirken ikinci fıkradaki zabitlere yönelik ilk yardım ve tıbbi bakım belgeleri süresizdir. Balıkçı sınıfının deniz emniyeti belgeleri için de 27. maddede ayrı hükümler bulunur. Bu nedenle bütün belgelere aynı süre uygulanamaz. Yönetmelik, madde 27 ve 29.
Gemi tipine özel olmayan zorunlu uzmanlık belgeleri
Bu grubun yenilenme yolları Eğitim ve Sınav Yönergesi’nin 49/1-e bendinde açıklanır. Ekol’ün 5 temel STCW eğitimi sayfası eğitim adlarını tanımaya yardımcı olur; kişinin yenileme rotası resmî hükümle belirlenir.
Gemi tipine veya göreve bağlı belgeler
Yolcu gemisinde çalışma belgesinde yenilemeye esas hizmetin en az üç ayı yolcu veya ro-ro/yolcu gemisinde; hızlı can kurtarma botu kullanma belgesinde ise en az üç ayı bu botun bulunduğu gemide yapılmalıdır. Diğer gemi tipine özel belgelerde Yönetmelik esas alınır. Bunlar tüm özel belgelerin eksiksiz listesi değildir. Gemiadamları Eğitim ve Sınav Yönergesi, madde 49/1-e, s. 19.
Yeterlik belgesi yenileme
Yeterlik yenileme, uzmanlık belgesi yenilemesiyle aynı işlem değildir. Kaptan ve zabit gibi yeterliklerin yenilenmesi Yönetmeliğin 47. maddesinde düzenlenir. Mevcut yeterliğinizi ve uzmanlık kayıtlarınızı ayrı ayrı kontrol edin. Yönetmelik, madde 47.
STCW belge yenileme şartları nelerdir?
Şartlar, yenilenecek kayda ve kullanılacak yenileme yoluna göre değişir. Aşağıdaki tablo yalnızca gemi tipine özel olmayan zorunlu uzmanlık belgeleri için Yönerge’nin 49/1-e bendindeki alternatifleri özetler.
| Olası yenileme yolu | Kimler için değerlendirilebilir? | Kontrol edilmesi gereken kayıt | Sonraki adım | Önemli sınırlama |
|---|---|---|---|---|
| Son 60 ayda en az 12 ay deniz hizmeti | Uygun hizmeti bulunanlar | Hizmet süresi, görev, geminin niteliği | Resmî hizmet değerlendirmesi | ISM’e tabi ve/veya 500 GT üzeri gemi; özel tekne hizmeti hariç |
| Başvurudan önceki son 6 ayda 3 ay deniz hizmeti | Yakın dönemde uygun hizmeti bulunanlar | Başvuruya göre tarih aralığı | Resmî hizmet değerlendirmesi | Aynı gemi niteliği ve özel tekne istisnası |
| Yeterlik terfisi | Terfi alanlar | Tamamlanmış terfi kaydı | Uzmanlık yenileme işlemini kontrol | Terfi planı, alınmış terfi değildir |
| Yenileme sınavı | İlgili sınav rotası değerlendirilenler | Uzmanlık belgesine uygun sınav sonucu | Başarının ardından başvuru takibi | Herhangi bir sınav sonucu yeterli sayılmaz |
| Yeterlik tazeleme eğitimi | Eğitim rotası değerlendirilenler | Tamamlanan uygun programın kaydı | Eğitim sonrası resmî işlem takibi | Her kurs bu eğitim yerine geçmez |
| Belirli kara hizmeti ve emniyet talimleri | Yönergede tanımlanan görevlerde çalışanlar | SGK uyumlu şirket yazısı ve kaptan raporu | Hizmetin kabulünü teyit | Son 60 ayda en az 24 ay görev; uluslararası sefer yapan, koordinesindeki gemilerde üç farklı tarihli talime eşlik |
ISM, Uluslararası Emniyet Yönetimi Kodu; GT, gros tonilato anlamındadır. GT, geminin ağırlığı veya yük taşıma kapasitesi değildir. ISM kapsamını ve GT bilgisini hizmet yaptığınız geminin kayıtlarıyla karşılaştırın.
Tablo kişisel uygunluk kararı değildir. Kesin yenileme koşulları; belgenin türüne, kişinin yeterliğine, deniz hizmetine ve güncel İdare kayıtlarına göre değişebilir. Yönerge, madde 49/1-e.
Deniz hizmeti olanlar ve olmayanlar için süreç nasıl değişir?
Uygun deniz hizmeti bulunan kişi önce hizmetin kabulünü kontrol eder; hizmeti olmayan kişi belgeye uygun alternatif yolu araştırır. Her iki durumda da resmî kayıt ve başvuru değerlendirmesi gerekir.
Deniz hizmeti yeterli olanlar
Gemide geçirilen ayları toplamakla yetinmeyin. Görev, gemi türü, tonaj ve hizmet tarihleri kayıtlarda doğru olmalıdır. GİBS, Gemi İnsanları Bilgi Sistemi’dir. Hizmet hesabınızı ilgili Liman Başkanlığıyla kontrol edin; hizmet kaydı eklenmesi tek başına yenileme başvurusu değildir. İstanbul Bölge Liman Başkanlığı’nın sistem açıklamaları.
ISM’e tabi ve/veya 500 GT üzeri gemiler dışındaki hizmetlerde, ilgili hükmün koşullarıyla kabotaj kısıtlı yeterlik düzenlenmesi gündeme gelebilir. Hizmetinizi doğrudan geçersiz veya sınırsız yenilemeye yeterli kabul etmeyin. Yönerge, madde 49/1-e-2.
Deniz hizmeti olmayan veya yetersiz olanlar
Belge grubuna göre sınav veya tazeleme yolu değerlendirilebilir. Önce hangi işlem gerektiğini netleştirin; ardından Ekol yenileme ve tazeleme eğitimleri arasından program araştırın. Kurs adı ile resmî yenileme şartının eşleşmesi gerekir.
Kara hizmeti bulunanlar
Denizcilik şirketinde çalışmış olmak tek başına yukarıdaki kara hizmeti seçeneğini sağlamaz. Yönergede enspektör, operasyon müdürü ve teknik müdür gibi görevler belirtilir. Görev ve süreye ek olarak SGK uyumu ve emniyet talimlerine katılımın belgelendirilmesi kontrol edilir. Uzmanlık yenileme tablosundaki koşulları, yeterlik yenilemenin kara hizmeti hükümleriyle karıştırmayın.
Deniz hizmeti olmadan STCW belgesi nasıl yenilenir?
Deniz hizmeti olmadan STCW belge yenileme, belgenin türüne uygun alternatif koşullar sağlandığında mümkün olabilir. İlgili yenileme sınavı, yeterlik tazeleme eğitimi veya diğer resmî yollar, kişinin yeterliği ve güncel İdare kayıtlarıyla birlikte değerlendirilir. Kurs seçmeden önce belgenizin tam adını ve yenileme koşullarını kontrol edin. Kursa kayıt yaptırmak, resmî yenileme işleminin tamamlandığı anlamına gelmez.
- Belgenin tam adını belirleyin. Yenilenecek kaydı, geçerlik tarihini ve varsa kısıtlamasını not edin. Yeterlik belgesiyle uzmanlık belgesini ayırın.
- Resmî kaydı kontrol edin. GİBS’teki bilgilerle elinizdeki belgeyi karşılaştırın. Eksik veya çelişen kayıt varsa ilgili Liman Başkanlığına başvurun.
- Belgeye özel hizmet şartını inceleyin. Ortak yenileme grubuna mı, gemi tipine veya göreve özel bir gruba mı girdiğini belirleyin.
- Alternatifleri karşılaştırın. Sınav, alınmış terfi ve uygun tazeleme programını resmî koşullarıyla değerlendirin. Planladığınız terfiyi tamamlanmış saymayın.
- Yetkili eğitim kurumundan program bilgisi alın. Eğitim adını, kapsamını, uygulama ve değerlendirme aşamalarını öğrenin. Programın hangi yenileme işlemi için kullanılacağını sorun.
- Takvimi ve kayıt şartlarını kontrol edin. Başlangıç/bitiş, devam, kayıt ve programın açılış durumunu teyit edin. Farklı bir eğitim türünün süresini kendi programınıza uygulamayın.
- Resmî süreci tamamlayın. Eğitim veya sınav sonucunun kaydını kontrol ederek gerekli başvuruyu takip edin. Geçerli belge kaydını görmeden yenilemenin bittiğini varsaymayın.
Yenileme öncesi kontrol listeniz: belgenin adı, kayıt durumu, hizmet dökümü, gemi niteliği, uygun rota ve başvuru sonucu. Eğitim başarısını gösteren kayıt ile kamu otoritesinin belge onayı ayrı ayrı takip edilmelidir. Yönerge, madde 82/5 ve 97.
STCW belge yenileme için gerekli belgeler nelerdir?
Herkese uygulanacak tek bir evrak listesi yoktur. Aşağıdaki kayıtlar, ilgili rota veya işlem bakımından kontrol edilir; tablonun tamamı herkesin kâğıt belge teslim etmesi gerektiği anlamına gelmez.
| Belge/kayıt | Hangi durumda istenebilir? | Nereden alınır? | Yayın öncesi doğrulama durumu |
|---|---|---|---|
| Mevcut yeterlik/uzmanlık kaydı | Yenilenecek işlemin belirlenmesi | GİBS ve Bakanlık doğrulama sistemi | Resmî SSS’deki doğrulama yönlendirmesi kontrol edildi |
| Deniz hizmeti kayıtları | Hizmet rotasında | GİBS; hizmetin niteliğine göre kaptan/işleten belgeleri | Yönerge madde 49 kontrol edildi; kişisel dosya ayrıca incelenir |
| Şirket yazısı ve kaptan raporu | Tablodaki kara hizmeti rotasında | İşveren ve talimin yapıldığı gemi kaptanı | Madde 49/1-e-1’deki koşullu dayanak kontrol edildi |
| Eğitim tamamlama veya sınav başarı kaydı | Eğitim/sınav rotasında | Eğitim kurumunun GİBS kaydı veya resmî sınav sistemi | Madde 82/5 ve 97 kontrol edildi |
| Yeni çipli ve hasarsız T.C. kimlik kartı | Ekol’ün kurs kayıt/yoklama işlemi | Kişinin kimlik kartı | Kurumun kurs sayfasında belirtiliyor; resmî yenileme evrakı diye genellenmez |
GİBS’te kayıtlı eğitim bilgileri için Yönerge’nin 82/5 maddesi ilave belge istenmemesini düzenler. Güncel işlem ekranının yönlendirmesini esas alın. Yönerge.
Sağlık kaydınızın geçerliğini ayrıca kontrol edin. Yeni sağlık raporu, fotoğraf veya ödeme belgesini her uzmanlık yenilemesinde zorunlu sayan bir listeyle hareket etmeyin; kendi işlem türünüz için resmî koşulu öğrenin.
Kurs süresi, sınav ve belgelendirme nasıl ilerler?
STCW belge yenileme kapsamında eğitim süresi, seçilen programa göre değişir. 2 Ekim 2026 kontrolünde Ekol takviminde denizde güvenlik yenileme teorik eğitimi 5–6 Ekim 2026; güverte ve makine işletim/yönetim düzeyi tazeleme eğitimleri 12–16 Ekim 2026 aralığında listelenmektedir. Bu aralıklar ders saati veya tüm yenileme işleminin tamamlanma süresi değildir. Güncel başlangıç ve bitiş tarihlerini güncel kurs tarihleri sayfasından kontrol edin ve programın açılışını teyit edin.
Kursun kendi değerlendirmesi ile resmî yenileme sınavını ayırın. Eğitim, sınav, başvuru ve onay aşamalarından hangilerinin gerektiğini belge türünüze göre belirleyin. Yönerge, madde 84, 90 ve 97.
STCW belgesinin durumu nereden kontrol edilir?
Belge kaydı için Bakanlığın GİBS hizmetleri ve doğrulama bağlantısı kullanılmalıdır. Denizcilik Genel Müdürlüğü gemiadamları SSS, onaylanan kayıtların sistemden görülebileceğini ve doğrulama bağlantısıyla paylaşılabileceğini açıklar.
Gemiadamı belge doğrulama sistemi üzerinden kendi kaydınızı kontrol edin. Belgenin adı, geçerlik durumu ve varsa kısıtlaması hakkında çözülemeyen bir fark varsa ilgili Liman Başkanlığından bilgi alın. Doğrulama ekranı, kişisel başvurunun yerini tutmaz; eğitim kaydıyla uzmanlık kaydının aynı şey olduğunu varsaymayın.
STCW yenilemede sık yapılan hatalar
- Tek belge sanmak: Yenilenecek kaydın tam adını belirleyin.
- Her belgeye aynı süreyi uygulamak: Süreli/süresiz statüsünü ve istisnasını kontrol edin.
- Yalnız hizmet aylarını saymak: Gemi niteliği ve görev kaydını da inceleyin.
- GİBS kontrolünü ertelemek: Kayıt farklarını kurs öncesinde çözün.
- Kurumu belge onaylayan makam sanmak: Eğitim sonucunu resmî onaydan ayırın.
- Eski tarihle plan yapmak: Kursun gelecek dönem başlangıcını teyit edin.
- Özel belge koşulunu atlamak: Gemi tipine ve donanımına bağlı hükümleri okuyun.
- Kanıtsız evrak listesine güvenmek: İşlem ekranı ve yetkili makamın talebini esas alın.
- Yeterlik ile uzmanlığı karıştırmak: Her kayıt için doğru yenileme hükmünü seçin.
Ekol’de yenileme ve tazeleme eğitimi süreci
Ekol’ün yenileme/tazeleme sayfasında birleştirilmiş temel güvenlik teorik eğitimi ile güverte ve makine işletim/yönetim düzeyi tazeleme eğitimleri listelenir. Eğitim seçimini yalnız kurs adına bakarak yapmayın; mevcut yeterliğiniz ve yenilemek istediğiniz uzmanlık kaydıyla programın ilişkisini netleştirin.
İzlenecek sıra, belgenin türünü belirlemek, uygun eğitim seçeneğini incelemek, kurs tarihini kontrol etmek, ön kayıt formunu doldurmak ve Ekol ekibinden güncel program bilgisini almaktır. Ön kayıt formunda ilgilendiğiniz kursu seçebilir, mesaj alanında yenileme amacınızı açıklayabilirsiniz. Ön kayıt, kursun kesin açılacağı veya resmî belgenizin yenileneceği anlamına gelmez.
Kayıt şartları, devam, değerlendirme ve eğitim bilgilerinin sisteme işlenmesi konularını program için ayrıca öğrenin. Ekol eğitim aşamasında hizmet verir; kişinin resmî yenileme koşulları ve belge onayı İdare değerlendirmesine bağlıdır.
Sık sorulan sorular
STCW belgeleri kaç yıl geçerlidir?
Tek bir geçerlilik süresi yoktur. Yönetmeliğin 29. maddesindeki birçok uzmanlık belgesi beş yıl süreliyken aynı maddenin ikinci fıkrasındaki belgeler süresizdir; balıkçı sınıfı için ayrıca istisna vardır. Kendi belgenizin adını ve kayıt statüsünü inceleyin. Süresiz bir uzmanlık belgesi, yeterlik veya sağlık kaydının da süresiz olduğu anlamına gelmez. Yönetmelik.
Deniz hizmetim yoksa STCW belgesi yenilenebilir mi?
Belge türünün izin verdiği alternatif koşullar sağlanırsa yenilenebilir. Tazeleme eğitimi, ilgili yenileme sınavı veya diğer resmî yollar değerlendirilebilir. Önce eksik olan koşulu ve belgenin hangi grupta yer aldığını belirleyin. Özel gemi/görev belgelerinin şartları, ortak yenileme tablosuyla tamamen karşılanmış sayılmamalıdır; uygun rota kişisel kayıtla birlikte incelenir.
STCW yenileme kursu zorunlu mudur?
Herkes için zorunlu tek bir kurs yoktur. Ortak uzmanlık yenileme grubunda hizmet, terfi, sınav veya uygun tazeleme gibi alternatifler bulunur. Kendi koşullarınızda eğitim rotası seçilecekse programın doğru yenileme işlemine karşılık geldiğini teyit edin. Başlangıçta alınan temel eğitim ile daha sonra yapılacak belge yenilemesi farklı süreçlerdir.
STCW belgemin süresi dolduysa gemide çalışabilir miyim?
Süresi dolan belgeyle görev uygunluğunuzun devam ettiğini varsaymamalısınız. Gemiye katılmadan önce yapılacak görevin gerektirdiği yeterlik ve uzmanlık kayıtlarını ilgili Liman Başkanlığı ve işverenle kontrol edin. Farklı bir belgenizin geçerli olması eksik kaydı kendiliğinden tamamlamaz. İşverenin görevlendirme sorumlulukları Yönetmeliğin 59. maddesinde düzenlenir; kişisel çalışma kararı bu rehberle verilemez. Yönetmelik.
STCW yenileme için sağlık raporu gerekir mi?
Yeni rapor gerekip gerekmediği, sağlık kaydınızın durumu ve yapılacak işlemle birlikte belirlenmelidir. Gemiadamlarının periyodik sağlık yoklaması yükümlülüğü, her uzmanlık yenilemesinde yeniden rapor düzenlenmesiyle aynı şey değildir. Mevcut kaydınızın geçerliğini ve işlemin güncel sağlık koşulunu kontrol edin; geçerli rapor varken de kişisel durum için ek inceleme gerekebilir. Yönetmelik, madde 55.
STCW belgesi E-Devlet’te görünür mü?
Bakanlığın açıklamasına göre GİBS’e e-Devlet kimlik doğrulamasıyla giriş yapılabilir; bu, bütün STCW belgelerinin e-Devlet’te tek bir sorgu ekranında gösterildiği anlamına gelmez. Uzmanlık ve yeterlik kayıtlarını GİBS ve Bakanlığın doğrulama hizmetinden kontrol edin. e-Devlet’teki Gemiadamı Sağlık Raporu Sorgulama ise sağlık kaydı içindir; uzmanlık belgesinin geçerliliğini kanıtlamaz.
STCW yenileme eğitimi ne kadar sürer?
Seçilecek programa göre değişir. Denizde güvenlik yenileme teorik programının takvim aralığıyla güverte veya makine tazeleme programının aralığı aynı olmayabilir. Eğitim adını, başlangıç/bitiş günlerini ve varsa ayrı uygulama aşamasını birlikte öğrenin. Kurs takvimindeki gün sayısını resmî belgenin onay süresi gibi değerlendirmeyin; başvuru aşamasını ayrıca takip edin.
Sonuç
STCW belge yenileme için önce belgenizin tam adını, mevcut kaydını ve deniz hizmeti durumunu kontrol edin. Uygun rotayı belirledikten sonra eğitim ve resmî başvuru aşamalarını ayrı takip edin.
Uygun yenileme veya tazeleme eğitimini belirlemek ve güncel program bilgisini almak için STCW eğitimi için ön kayıt formunu doldurun.
