ETO tamamlama eğitimi, Elektrik Zabiti veya Elektronik Zabiti yeterliğine sahip gemiadamlarının güncel Elektro-Teknik Zabiti (ETO) yeterliğine geçişinde kullanılan özel bir tamamlama programıdır. Güncel Gemiadamları ve Kılavuz Kaptanlar Yönetmeliği, bu iki mevcut yeterlikten ETO’ya geçiş için STCW Code A-III/6 ile uyumlu tamamlama eğitiminin yetkilendirilmiş bir eğitim kurumunda tamamlanmasını ayrı bir başvuru yolu olarak düzenler.
Bu nedenle ETO tamamlama eğitimi, elektrik veya elektronik alanında eğitim almış herkes için genel bir başlangıç kursu değildir. Bu özel geçiş yolunda adayın hâlihazırda Elektrik Zabiti veya Elektronik Zabiti yeterliğine sahip olması belirleyicidir. Eğitimin tamamlanması da tek başına ETO yeterlik belgesini otomatik olarak oluşturmaz; güncel mevzuatta öngörülen diğer yeterlik şartları ve Elektro-Teknik Zabiti sınavı ayrıca dikkate alınır.
ETO Tamamlama Eğitimi Nedir?
ETO tamamlama eğitimi, Elektrik Zabiti ve Elektronik Zabiti yeterlikleri ile STCW A-III/6 kapsamındaki Elektro-Teknik Zabiti yeterliği arasındaki eğitim farklarını tamamlamaya yönelik programdır. Güncel Eğitim ve Sınav Yönergesinde bu program, EK-63 “Elektrik Zabiti ve Elektronik Zabiti Yeterliğinden Elektro-Teknik Zabiti Yeterliğine Geçiş İçin Tamamlama Eğitimi Asgari Gerekleri” başlığı altında ayrı olarak düzenlenir.
Programın mantığı, adayın denizcilik elektrik-elektronik alanındaki mevcut zabitlik geçmişini yok sayıp eğitime sıfırdan başlatmak değildir. Bunun yerine A-III/6 standardında eksik kalan elektrik, elektronik, otomasyon, kontrol, bilgisayar ağları, arıza tespiti, bakım ve Denizcilik İngilizcesi gibi alanların tamamlanması hedeflenir.
Kimler ETO Tamamlama Eğitimi Alabilir?
ETO tamamlama eğitimi için temel uygunluk, Elektrik Zabiti veya Elektronik Zabiti yeterliğine sahip olmaktır. Güncel Yönetmeliğin Elektro-Teknik Zabiti yeterliğini düzenleyen maddesinde bu geçiş yolu doğrudan bu iki yeterlik sahibine tanımlanmıştır.
Burada “elektrik-elektronik mezunuyum” ile “Elektrik Zabiti veya Elektronik Zabiti yeterliğine sahibim” ifadeleri aynı anlama gelmez. Bir elektrik, elektronik, mekatronik veya benzeri bölüm mezununun ETO’ya ulaşabileceği başka mevzuat yolları bulunabilir; ancak bu tamamlama programı özel olarak mevcut Elektrik Zabiti veya Elektronik Zabiti yeterlik belgesine dayanan geçiş yoludur.
Bu nedenle kayıt öncesinde diploma adından önce mevcut gemiadamı yeterlik belgesinin kontrol edilmesi gerekir.
Elektrik Zabiti ve Elektronik Zabiti Yeterliği Neden Önemlidir?
Mevcut yeterlik, adayın hangi ETO yoluna tabi olduğunu belirler. Bu özel geçiş eğitimi ile standart Elektro-Teknik Zabiti eğitimi arasındaki en önemli ayrım budur.
Elektrik Zabiti veya Elektronik Zabiti yeterliği bulunan kişi, Yönetmelikte özel olarak tanımlanan tamamlama yolunu kullanabilir. Buna karşılık yalnızca elektrikçi veya elektronikçi yeterliğine sahip olanlar ya da elektrik-elektronik alanında diploma sahibi olup zabit yeterliği bulunmayanlar için farklı ETO başvuru yolları söz konusudur.
Dolayısıyla bu programı “elektrik alanından ETO’ya kısa geçiş kursu” şeklinde genellemek doğru değildir. Uygunluk, mevcut yeterliğin resmî adına göre değerlendirilmelidir.
ETO Tamamlama Eğitimi ile Sıfırdan ETO Eğitimi Arasındaki Fark Nedir?
ETO tamamlama eğitimi ile standart ETO eğitimi aynı program değildir. Tamamlama programı mevcut Elektrik Zabiti veya Elektronik Zabiti yeterliğine sahip kişilere yöneliktir; standart Elektro-Teknik Zabiti eğitimi ise Yönetmelikte tanımlanan diğer eğitim ve mesleki geçmişlerden ETO yeterliğine ilerleyen adaylar için kullanılır.
Güncel Eğitim ve Sınav Yönergesinde standart Elektro-Teknik Zabiti eğitiminin asgari gerekleri EK-13, elektrik ve elektronik zabitlerinden ETO’ya geçiş programının asgari gerekleri ise EK-63 altında düzenlenir.
Süre açısından da belirgin bir ayrım vardır. EK-13 kapsamındaki Elektro-Teknik Zabiti eğitimi 320 saatten az verilemezken, ETO tamamlama eğitimi 40 saatten az verilemez. Bu fark, tamamlama programının daha önce kazanılmış zabitlik yeterliğinin üzerine A-III/6 farklarını tamamlamaya yönelik olmasından kaynaklanır.
ETO Tamamlama Eğitimi Kaç Saat Sürer?
ETO tamamlama eğitimi güncel EK-63 hükümlerine göre en az 40 saattir. Eğitimlerin günde 8 saatten fazla verilemeyeceği de aynı ekte belirtilmiştir.
Bu düzenleme, programın en az beş eğitim gününe karşılık gelmesini sağlar. EKOL Denizcilik’in güncel Kurs Tarihleri sayfasında da bu eğitim dönemsel olarak beş günlük bloklar halinde listelenmektedir. Örneğin mevcut takvimde 31 Ağustos–4 Eylül, 7–11 Eylül, 14–18 Eylül ve sonraki dönemler yer almaktadır.
Kurs tarihleri dönemsel olarak güncellenebilir. Bu nedenle başvuru planı yapılırken eski bir duyuruya göre hareket etmek yerine güncel Kurs Tarihleri sayfasının kontrol edilmesi daha doğrudur.
Tamamlama Eğitiminde Hangi Konular İşlenir?
Tamamlama programı, STCW A-III/6 ile uyum için gerekli teknik farkları tamamlayan yoğunlaştırılmış bir müfredata sahiptir. EK-63 kapsamında öne çıkan alanlar şunlardır:
- Elektrik makineleri ve elektro-teknoloji,
- Elektronik ve güç elektroniği,
- Güç dağıtım panoları ve elektrikli ekipmanlar,
- Otomasyon ve otomatik kontrol sistemleri,
- Alarm, izleme, sensör, PLC ve PID sistemleri,
- Ana ve yardımcı makinelerin otomatik kontrol sistemleri,
- Gemideki bilgisayarlar ve bilgisayar ağları,
- Elektriksel ölçüm cihazları ve arıza tespiti,
- AC/DC sistemlerinin bakım ve onarımı,
- Ana ve yardımcı makinelerin otomasyon ve kontrol sistemlerinin bakımı,
- Köprüüstü seyir donanımı, iletişim sistemleri ve güverte makinelerinin elektrik-elektronik bakımı,
- Denizcilik İngilizcesi ve teknik yazışmalar.
Bu içerik, programın yalnızca eski yeterlik adını değiştiren idari bir işlem olmadığını; güncel ETO standardının teknik yeterliklerine yönelik eğitim farklarını kapatmayı amaçladığını gösterir.
STCW A-III/6 Bu Geçişte Neden Önemlidir?
Bu geçiş eğitimi, STCW Code A-III/6 ile uyumlu olacak şekilde düzenlenir. A-III/6, Elektro-Teknik Zabiti için elektrik, elektronik ve kontrol mühendisliği fonksiyonlarında operasyonel düzeyde gerekli asgari yeterlikleri belirleyen uluslararası standarttır.
IMO, 2010 Manila değişiklikleriyle elektro-teknik zabitleri için yeni eğitim ve belgelendirme gerekliliklerini STCW sistemine eklemiştir. Türkiye’deki güncel yeterlik yapısı da Elektro-Teknik Zabiti yeterliğini STCW III/6 ile ilişkilendirir.
Bu nedenle geçişin amacı yalnızca ulusal bir unvan değişikliği değil, mevcut yeterliğin güncel A-III/6 standardıyla uyumlu hâle getirilmesidir.
Elektrik Zabiti veya Elektronik Zabiti Belgesi Geçersiz mi Oldu?
Hayır. Eski Elektrik Zabiti ve Elektronik Zabiti yeterlik belgeleri otomatik olarak geçersiz sayılmamıştır. Güncel Yönetmeliğin geçici hükümleri, önceki mevzuat kapsamında verilen gemiadamı yeterlik belgelerinin geçerli olduğunu belirtir.
Ancak Yönetmeliğin yürürlüğe girdiği tarihte Elektrik Zabiti veya Elektronik Zabiti yeterliğine sahip olanların mevcut yeterlikleriyle 36 ay süreyle çalışmaya devam edebileceği, bu sürenin sonunda yeterliklerine kabotaj sefer bölgesi sınırlaması getirileceği ayrıca düzenlenmiştir.
Yönetmelik 29 Ağustos 2024 tarihinde yürürlüğe girdiği için bu 36 aylık dönem 29 Ağustos 2027’ye kadar uzanır. Bu hüküm, tamamlama programını mevcut Elektrik Zabiti ve Elektronik Zabiti belge sahipleri açısından özellikle önemli hâle getirir.
ETO Tamamlama Eğitimi Belge Yenileme veya Tazeleme Eğitimi midir?
Hayır. ETO tamamlama eğitimi, yeterlik belgesinin süresini uzatmaya yönelik bir tazeleme eğitimi değildir. Programın amacı, Elektrik Zabiti veya Elektronik Zabiti yeterliğinden Elektro-Teknik Zabiti yeterliğine geçiş için A-III/6 kapsamında gerekli eğitim farklarını tamamlamaktır.
Belge yenileme ise mevcut bir yeterlik belgesinin geçerliliğinin sürdürülmesine ilişkin ayrı bir işlemdir ve Yönetmelikte farklı hükümlerle düzenlenir. Bu nedenle “mevcut Elektrik Zabiti belgemin süresi doluyor, bu kurs sadece yenileme için mi?” sorusunun cevabı hayırdır.
Bu tamamlama programı bir yeterlik geçiş yolunun eğitim bileşenidir; yenileme/tazeleme işlemiyle aynı kavram değildir. Adayın mevcut belgesinin geçerliliği ve yenileme durumu da başvuru öncesinde ayrıca kontrol edilmelidir.
Tamamlama Eğitimini Bitirmek ETO Belgesi İçin Yeterli mi?
Hayır. ETO tamamlama eğitimi tek başına Elektro-Teknik Zabiti yeterlik belgesi anlamına gelmez. Güncel Yönetmelik, Elektrik Zabiti veya Elektronik Zabiti yeterliğine sahip olup A-III/6 uyumlu tamamlama eğitimini bitiren adayların, ilgili İngilizce şartını sağlamasını ve İdarenin öngördüğü Elektro-Teknik Zabiti sınavında başarılı olmasını da yeterlik yolunun parçası olarak düzenler.
Güncel Eğitim ve Sınav Yönergesindeki dış İngilizce başarı puanı tablosunda Elektro-Teknik Zabiti için “Muaf” ifadesi yer alır. Buna rağmen ETO yeterlik sınavında Denizcilik İngilizcesi ayrı bir sınav konusudur.
Bu nedenle “tamamlama kursunu bitirdim, ETO belgesi otomatik çıkar” şeklinde bir beklenti doğru değildir.
ETO Sınavında Hangi Konular Var?
Elektro-Teknik Zabiti sınavı dört temel konu üzerinden yürütülür. Güncel Eğitim ve Sınav Yönergesinde her konu için başarı puanı 50/100 olarak gösterilir.
| Sınav konusu | Başarı puanı |
|---|---|
| Elektrik, Elektronik ve Kontrol Sistemleri | 50/100 |
| Bakım ve Tutum | 50/100 |
| Denizde Güvenlik | 50/100 |
| Denizcilik İngilizcesi | 50/100 |
Tamamlama eğitimi sonrasında yeterlik süreci planlanırken kursun yanı sıra bu sınav yapısının da dikkate alınması gerekir.
Elektrikçi veya Elektronikçi Bu Tamamlama Eğitimine Katılabilir mi?
Bu özel geçiş yolu açısından Elektrikçi/Elektronikçi ile Elektrik Zabiti/Elektronik Zabiti aynı yeterlik değildir. Yönetmelikte ETO tamamlama eğitimi yolu Elektrik Zabiti veya Elektronik Zabiti yeterliği bulunanlara tanımlanmıştır.
Elektrikçi veya elektronikçi yeterliğiyle çalışanlar için ETO’ya ilerlemenin başka bir yolu bulunmaktadır. Örneğin 750 kW ve üzeri gemilerde gerekli deniz hizmeti gibi şartları sağlayan elektrikçi ve elektronikçiler, Yönetmelikteki farklı A-III/6 yolundan başvuru yapabilir.
Bu nedenle kişinin mevcut belgesindeki yeterlik adını başvuru öncesinde doğru okumak kritik önemdedir.
ETT’den ETO’ya Geçiş ile Bu Program Aynı mı?
Hayır. Elektro-Teknik Tayfası (ETT) üzerinden ETO’ya geçiş ile ETO tamamlama eğitimi aynı yol değildir.
ETT yeterliğine sahip adaylar için Yönetmelikte deniz hizmetine ve eğitim geçmişine bağlı farklı ETO yolları bulunur. Elektrik Zabiti ve Elektronik Zabiti yeterliği sahiplerine yönelik EK-63 programı ise ayrı bir tamamlama eğitimidir.
Bu ayrım özellikle “ETT belgem var, 40 saatlik tamamlama eğitimine doğrudan girebilir miyim?” sorusunda önemlidir. ETT yeterliği tek başına bu özel EK-63 yolunun giriş şartı değildir.
Başvuru Öncesi Hangi Belgeler ve Kayıtlar Kontrol Edilmeli?
Bu geçiş eğitimi için başvuru öncesinde ilk kontrol edilmesi gereken unsur mevcut yeterlik belgesidir. Belgede Elektrik Zabiti veya Elektronik Zabiti yeterliğinin bulunması, bu özel geçiş yolunun temel şartıdır.
Bunun yanında adayın GİBS üzerindeki gemiadamı kayıtlarının, yeterlik ve cüzdan bilgilerinin, sağlık durumunun ve başvuru sırasında geçerli olması gereken diğer gemiadamı belgelerinin güncelliği kontrol edilmelidir.
Sabit bir fiziksel evrak listesi vermek yerine başvuru tarihinde EKOL Denizcilik’in kayıt koşulları ve GİBS üzerinden yürürlükte olan resmî gereklilikler kontrol edilmelidir. Böylece eski bir belge listesi nedeniyle eksik veya gereksiz işlem yapılmasının önüne geçilir.
GİBS Kayıtları Neden Kontrol Edilmeli?
Gemi İnsanları Bilgi Sistemi (GİBS), gemiadamlarının sicil, yeterlik, eğitim, sınav ve deniz hizmeti kayıtlarının tutulduğu resmî elektronik sistemdir.
Başvuru sırasında kişinin mevcut yeterliğinin ve sonraki yeterlik işlemlerinin resmî kayıtlarla uyumlu olması önemlidir. Eğitim kurumuna verilen bilgi ile GİBS’te görünen yeterlik arasında farklılık varsa başvuru sürecinde sorun yaşanabilir.
Bu nedenle özellikle eski tarihli Elektrik Zabiti veya Elektronik Zabiti yeterlik belgesine sahip kişilerin başvuru öncesinde resmî kayıtlarını kontrol etmesi faydalıdır.
ETO Tamamlama Eğitimi Kurs Tarihleri Nasıl Takip Edilir?
ETO tamamlama eğitimi tarihleri EKOL Denizcilik Kurs Tarihleri sayfasında yayımlanır. Program, güncel takvimde “Elektrik ve Elektronik Zabiti Yeterliğinden Elektro-Teknik Zabiti Yeterliğine Tamamlama Eğitimi” adıyla listelenmektedir.
Güncel başlangıç ve bitiş tarihlerini, kontenjan bilgisini ve kayıt koşullarını Kurs Tarihleri sayfasından inceleyebilirsiniz. Başvuru öncesinde mevcut yeterliğinizin bu özel geçiş programına uygunluğunu EKOL Denizcilik eğitim danışmanlarıyla teyit etmeniz faydalı olur.
ETO Tamamlama Eğitimi Kimler İçin Uygun Değildir?
Bu program, ETO kariyerine sıfırdan başlamak isteyen herkes için hazırlanmış genel bir elektro-teknik zabiti kursu değildir.
Bu program, mevcut Elektrik Zabiti veya Elektronik Zabiti yeterliğine dayalı özel bir geçiş yoludur. Bu yeterliklerden birine sahip olmayan adayların mevcut diploma, mesleki yeterlik, ETT deneyimi veya deniz hizmetine göre Yönetmelikteki diğer ETO yollarını değerlendirmesi gerekir.
Bu ayrım, yanlış programa kayıt olmanın ve zaman kaybının önüne geçer.
ETO Tamamlama Eğitimi Seçerken Nelere Dikkat Edilmeli?
Başvuru kararı verirken dört temel konu birlikte kontrol edilmelidir:
- Mevcut gemiadamı yeterliği gerçekten Elektrik Zabiti veya Elektronik Zabiti mi?
- Eğitim kurumu A-III/6 uyumlu EK-63 tamamlama eğitimini vermek için yetkili mi?
- Kurs sonrasında ETO yeterlik sınavı ve diğer resmî işlemler nasıl ilerliyor?
- Kurs tarihi, GİBS kayıtları ve mevcut gemiadamı belgeleri güncel mi?
Bu kontroller tamamlama eğitimi ile standart ETO programının karıştırılmasını önler ve adayın doğru yeterlik yolunu izlemesine yardımcı olur.
Sonuç
ETO tamamlama eğitimi, Elektrik Zabiti veya Elektronik Zabiti yeterliğine sahip gemiadamlarının STCW A-III/6 kapsamındaki Elektro-Teknik Zabiti yeterliğine geçişinde kullanılan özel eğitim yoludur. Güncel Yönergede program EK-63 altında düzenlenir ve 40 saatten az verilemez.
Program mevcut yeterliği sıfırdan tekrar ettirmez; A-III/6 standardına göre tamamlanması gereken farklara odaklanır. Bununla birlikte kursun tamamlanması tek başına ETO yeterlik belgesi anlamına gelmez; güncel Yönetmelikteki sınav ve diğer yeterlik işlemlerinin de tamamlanması gerekir.
Sıkça Sorulan Sorular
ETO Tamamlama Eğitimi Kimler İçindir?
ETO tamamlama eğitimi, Elektrik Zabiti veya Elektronik Zabiti yeterliğine sahip gemiadamları içindir. Yalnızca elektrik-elektronik alanında diploma sahibi olmak bu özel tamamlama yoluna tek başına giriş hakkı sağlamaz.
ETO Tamamlama Eğitimi Kaç Saat Sürer?
Program en az 40 saattir. Güncel EK-63 hükümleri eğitimin günde 8 saatten fazla verilemeyeceğini de belirtir.
Elektrik Zabiti Belgesi ETO’ya Otomatik Çevrilir mi?
Hayır. Mevcut yeterlik, tamamlama eğitimine giriş yolunu sağlar; ancak güncel yeterlik sürecinde tamamlama eğitimi ve Elektro-Teknik Zabiti sınavı gibi resmî aşamalar ayrıca bulunur.
Elektronik Zabiti de Aynı Tamamlama Eğitimini Alabilir mi?
Evet. Yönetmelik ve Eğitim Yönergesi aynı EK-63 geçiş yolunu hem Elektrik Zabiti hem de Elektronik Zabiti yeterliği sahipleri için düzenler.
Elektrikçi veya ETT Bu Programa Doğrudan Katılabilir mi?
Bu özel EK-63 yolu için hayır. Elektrikçi, elektronikçi ve Elektro-Teknik Tayfası yeterliklerinden ETO’ya ilerleme için Yönetmelikte ayrı başvuru yolları bulunmaktadır.
Denizcilikte Kariyer Yolunuzu Keşfedin
ETO tamamlama eğitimi sonrasında hedeflenen yeterliğin görev ve eğitim kapsamını incelemek isteyenler EKOL Denizcilik Elektro-Teknik Zabiti Eğitim Kursu sayfasından yararlanabilir.
Güncel tamamlama eğitimi dönemlerini görmek için EKOL Denizcilik Kurs Tarihleri sayfasını takip edebilirsiniz.
Başvuru öncesinde mevcut yeterliğinizin bu özel geçiş yoluna uygun olup olmadığını EKOL Denizcilik eğitim danışmanlarıyla görüşebilirsiniz. Nihai yeterlik işlemleri yürürlükteki mevzuat ve resmî kayıtlar üzerinden değerlendirilir.
